Kaza sıklık, ağırlık ve oran hesaplayıcı
Kaza sayınızı, kayıp iş gününüzü ve çalışılan saatinizi girin; sonucu hem Türkiye (SGK) hem ABD (OSHA/BLS) hem de Avrupa konvansiyonuyla, üçünü yan yana görün. Aynı kazadan farklı sayılar çıkar; hangisinin kullanıldığı yazılmazsa kıyas yanlış olur.
1 · Kaza verileri
2 · Çalışılan saat
ya da bu üçünden hesaplansın
Sonuçlar
| Ölçüt | Değer | Birim | Konvansiyon |
|---|
Ülke ortalamasıyla karşılaştırma
Yasal dayanak
Tablo, üst çubuktan seçtiğiniz mevzuat bölgesinin yükümlülüklerini gösterir; bölge değiştiğinde sayfa yeniden yüklenmeden tazelenir.
Yasal dayanak — Türkiye
| Yükümlülük | Dayanak | Araçta karşılığı |
|---|---|---|
| İşveren bütün iş kazalarının ve meslek hastalıklarının kaydını tutar, gerekli incelemeleri yaparak bunlarla ilgili raporları düzenler. | 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, md. 14/1-a | Aracın "1 · Vaka sayıları" girdi bölümü; hesap kayıt altına alınmış vaka sayısını girdi olarak alır. |
| İşveren, yaralanma ya da ölüme neden olmadığı hâlde iş yeri veya iş ekipmanının zarara uğramasına yol açan veya zarara uğratma potansiyeli olan olayları inceleyerek bunlarla ilgili raporları düzenler. | 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, md. 14/1-b | Ramak kala olaylar hız hesabına girmez; araç yalnız kayda geçen vakayı sayar, bu ayrım girdi bölümünde görünür. |
| İşveren iş kazalarını kazadan sonraki üç iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirir. | 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, md. 14/2-a | Sonuçların altındaki uyarı: resmî bildirim ve denetimde bağlayıcı olan kurumun kendi tanımı ve iş yerinin kayıtlarıdır. |
| İşveren, sağlık hizmeti sunucuları veya iş yeri hekimi tarafından kendisine bildirilen meslek hastalıklarını öğrendiği tarihten itibaren üç iş günü içinde bildirir. | 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, md. 14/2-b | Girdi bölümündeki meslek hastalığı vakası alanı; sonuç tablosu Türkiye konvansiyonunun sıklık, ağırlık ve insidans hızlarını verir. |
| Sağlık hizmeti sunucuları kendilerine intikal eden iş kazalarını, yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucuları ise meslek hastalığı tanısı koydukları vakaları en geç on gün içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirir. | 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, md. 14/4 | Sayfanın "Ülke ortalamasıyla karşılaştırma" bölümü; SGK yayımı bu bildirimlerden derlenir. |
Türkiye'de kayıt ve bildirim ayrı iki yükümlülüktür: kaydı işveren tutar, bildirim Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılır ve süresi üç iş günüdür.
Yasal dayanak — Avrupa Birliği
| Yükümlülük | Dayanak | Araçta karşılığı |
|---|---|---|
| İşveren, çalışanın üç iş gününden fazla süreyle çalışamaz hâle gelmesiyle sonuçlanan iş kazalarının bir listesini tutar. | 89/391/EEC sayılı Çerçeve Direktif, md. 9(1)(c) | Girdi bölümündeki "Gün kayıplı vaka" alanı; AB eşiği üç iş gününden fazladır. |
| İşveren, sorumlu makamlar için ve ulusal hukuk ile uygulamaya uygun olarak, çalışanlarının uğradığı iş kazaları hakkında raporlar düzenler. | 89/391/EEC sayılı Çerçeve Direktif, md. 9(1)(d) | Sonuçların altındaki uyarı: resmî bildirimde bağlayıcı olan kurumun kendi tanımıdır. |
| Üye devletler, faaliyetin niteliği ve işletmelerin büyüklüğü ışığında, farklı işletme kategorilerinin bu belgeleri hazırlarken yerine getireceği yükümlülükleri tanımlar. | 89/391/EEC sayılı Çerçeve Direktif, md. 9(2) | Sayfanın kendi açıklaması: Avrupa istatistiklerinde oran yüz bin çalışan başına verilir; taban ülkeye göre değişir. |
Çerçeve direktif kaza istatistiğinin oran formülünü vermez; liste tutmayı ve rapor düzenlemeyi bağlar, üç iş gününden fazla iş göremezlik eşiğini ise doğrudan yazar.
Yasal dayanak — Birleşik Krallık
| Yükümlülük | Dayanak | Araçta karşılığı |
|---|---|---|
| İşle ilgili bir kaza sonucu kişide parmak dışı kemik kırığı, uzuv kaybı, kalıcı körlük ya da görme kaybı, beyin veya iç organ hasarına yol açan ezilme, vücut yüzeyinin yüzde onundan fazlasını kaplayan yanık, hastane tedavisi gerektiren skalp kaybı, kafa travması ya da boğulma kaynaklı bilinç kaybı meydana gelirse sorumlu kişi bildirim usulünü izler. | RIDDOR 2013, reg. 4(1) | Girdi bölümündeki ağır vaka alanları; Birleşik Krallık'ta bildirilecek yaralanmalar listeyle sayılır. |
| İşteki bir kişi, iş kazası nedeniyle kaza günü hariç yedi ardışık günden fazla olağan işini yapamaz hâle gelirse sorumlu kişi kazadan itibaren en geç 15 gün içinde ilgili uygulayıcı otoriteye rapor gönderir. | RIDDOR 2013, reg. 4(2) | Girdi bölümündeki "Gün kayıplı vaka" alanı; eşik Türkiye'nin üç iş günü bildirim süresinden farklıdır. |
| İşle ilgili bir kaza sonucu bir kişi ölürse sorumlu kişi bildirim usulünü izler; reg. 4 kapsamında bildirilebilir bir yaralanma kazadan sonraki bir yıl içinde ölüme sebep olursa işveren ölümü gecikmeksizin bildirir. | RIDDOR 2013, reg. 6(1) ve 6(3) | Girdi bölümündeki ölüm alanı; sonuç tablosu ölümlü vakayı ayrı sayar. |
| Sorumlu kişi; bildirilebilir olayların, bildirilebilir tanıların ve kaza günü hariç üç ardışık günden fazla olağan işini yapamaz hâle getiren yaralanmaların kaydını tutar. | RIDDOR 2013, reg. 12(1)(a)-(c) | Girdi bölümündeki vaka sayısı alanları; kaydedilen ile bildirilen eşik Birleşik Krallık'ta farklıdır (üç güne karşı yedi gün). |
| Kayıttaki bir giriş, yapıldığı tarihten itibaren en az üç yıl saklanır ve kayıt, işin yürütüldüğü yerde ya da sorumlu kişinin olağan iş yerinde tutulur. | RIDDOR 2013, reg. 12(2) | Sonuçların altındaki uyarı: denetimde bağlayıcı olan iş yerinin kendi kayıtlarıdır. |
Birleşik Krallık'ta eşik ve süre ayrı ayrı yazılıdır: yedi günden fazla iş göremezlik 15 gün içinde bildirilir, üç günden fazla iş göremezlik ise bildirilmez ama kaydedilir.
Yasal dayanak — Amerika Birleşik Devletleri
| Yükümlülük | Dayanak | Araçta karşılığı |
|---|---|---|
| Kayıt tutmakla yükümlü her işveren, işle ilgili olan, yeni bir vaka olan ve genel kayıt ölçütlerinden en az birini karşılayan her ölüm, yaralanma ve hastalığı kaydeder. | 29 CFR 1904.4(a) | Girdi bölümündeki "Kaydedilebilir vaka" alanı; TRIR bu sayıdan hesaplanır. |
| Bir yaralanma ya da hastalık; ölüm, işten uzak kalınan gün, kısıtlı görev ya da başka işe geçiş, ilk yardımın ötesinde tıbbi tedavi veya bilinç kaybı ile sonuçlanıyorsa genel kayıt ölçütlerini karşılar. | 29 CFR 1904.7(a) | Girdi bölümündeki "Gün kayıplı + kısıtlı görev/transferli vaka (DART için)" alanı; DART tanımı doğrudan bu maddeden gelir. |
| İşveren OSHA 300 kütüğünü, 300-A yıllık özetini ve 301 olay raporunu ya da eşdeğer formları kullanır ve kaydedilebilir yaralanma veya hastalığı, olaydan haberdar olduktan sonraki yedi takvim günü içinde kütüğe ve olay raporuna işler. | 29 CFR 1904.29(a) ve (b)(3) | Sayfanın "Formüller ve nereden geldikleri" bölümü; ABD konvansiyonunun girdisi bu form kümesidir. |
| Yıllık özet düzenlenirken takvim yılı, şirket adı, iş yeri adı ve adresi, kütük kapsamındaki çalışanların yıllık ortalama sayısı ve bu çalışanların toplam çalıştığı saat yazılır. | 29 CFR 1904.32(b)(2)(ii) | Aracın "2 · Çalışılan saat" bölümü; "Toplam çalışılan saat" alanı doğrudan bu maddedeki büyüklüktür ve TRIR ile DART'ın paydasıdır. |
| İşle ilgili bir olay sonucu bir çalışanın ölümü hâlinde sekiz saat içinde, bir ya da daha çok çalışanın hastaneye yatırılması, uzuv kaybı ya da göz kaybı hâlinde yirmi dört saat içinde OSHA'ya bildirim yapılır. | 29 CFR 1904.39(a)(1) ve (a)(2) | Sonuçların altındaki uyarı: bildirim süresi hesaba girmez, resmî bildirimde bağlayıcı olan kurumun kendi kuralıdır. |
ABD'de kayıt OSHA'nın kendi form kümesiyle tutulur ve yıllık özet, hesabın paydasını oluşturan toplam çalışılan saati doğrudan ister. Ölüm ve hastaneye yatış için süre saatle ölçülür.
Formüller ve nereden geldikleri
Türkiye konvansiyonunda sıklık hızı bir milyon çalışma saatine düşen kaza sayısı, ağırlık hızı bin çalışma saatinde kaybedilen iş günü, insidans hızı yüz çalışanda kaza sayısıdır; bu tanımlar SGK'nın yayımladığı hızların kendi tanımıdır. ABD konvansiyonunda TRIR ve DART iki yüz bin çalışma saati tabanlıdır — bu sayı yüz tam zamanlı çalışanın bir yılını (100 × 40 saat × 50 hafta) temsil eder. Avrupa istatistiklerinde ise oran yüz bin çalışan başına verilir. Çalışılan saate izin, tatil ve raporlu geçen süre dahil edilmez.
Hesap tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz hiçbir sayı sunucuya gönderilmez, saklanmaz.
Sonuçlar bilgi amaçlıdır. Resmî bildirim ve denetimde bağlayıcı olan, kurumun kendi tanımı ve kayıtlarınızdır.