İBYS: Bakanlığa gönderilmeyen kayıt, yapılmamış sayılır
İş güvenliği uzmanının ve iş yeri hekiminin ürettiği eğitim, muayene ve tehlike kaynağı kayıtları Bakanlığın veri tabanına elektronik ortamda gönderilir. Bu, tercihe bağlı bir dijitalleşme adımı değil; dayanağı 6331 sayılı Kanun'un 27 nci maddesinin üçüncü fıkrası ve İSGGM'nin 2018-1 sayılı Dış Genelgesidir.
Bu sayfa iki kişiye birden yazıldı. İşveren okuyup kendi durumunu sorabilsin; hizmet veren birim okuyup eksik bir yol izliyorsa o yoldan dönebilsin.
Kayıt Bakanlığa nasıl gider
Veri yalnız yetkilendirilmiş entegratör firmanın yazılımıyla gönderilebilir. Entegratör olmanın şartları Genelge'de sayılıdır: Genel Müdürlük ile Gizlilik ve Veri Paylaşım Sözleşmesi, başvuru tarihi itibarıyla bilgi güvenliği yönetim sistemi belgesi ve onaylı bir sızma testi raporu.
Başvurusu kabul edilen firmalar Bakanlığın sayfasında yetkili firma olarak ilan edilir; ilan, firmanın adını ve tescilin hangi ürün ile hangi platform için verildiğini gösterir. Şartlarını sürdüremeyen ya da sözleşmeye aykırı davranan firmanın yetkisi pasife alınır ve bu da aynı sayfada ilan edilir.
Yani "İSG yazılımı" olduğunu söyleyen her ürün Bakanlığa veri gönderemez. Gönderebilenler ilan edilmiştir ve liste herkese açıktır.
İşverenin yükümlülüğü: denetlemek
İşveren, yetkili bir kurumdan hizmet alıyorsa yazılım satın almak zorunda değildir. Ancak Genelge'nin işverene yüklediği fiil "denetlemek"tir: hizmet aldığı birimin ilgili personelinin, entegratör firma tarafından üretilmiş bir yazılım uygulaması kullandığını denetlemekle yükümlüdür.
İSG hizmetini kendi çalışanıyla yürüten işverende yön terstir. 6331 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, görevlendirilen kişinin görevini yerine getirebilmesi için "araç, gereç, mekân ve zaman gibi gerekli bütün ihtiyaçlarını" işverenin karşılamasını emreder. İSG yazılımı bu ihtiyaçların içindedir — bilgisayar, internet erişimi, elektronik imza ve çalışma ortamı gibi. Yani sistemi kuran ve sağlayan taraf işverendir.
Bu yüzden işverenin denetlediği şey, görevlendirdiği profesyonelin kendi başına edindiği bir yazılım değildir; kendi kurduğu sistemin fiilen kullanılıp kullanılmadığıdır. Hizmeti dışarıdan alan işverende ise denetim, hizmet veren birimin tescilli yazılım kullandığına yöneliktir.
Bu denetimi yapamayan işveren, yükümlülüğünü yerine getirmemiş olur.
Hizmet veren birim için bunun anlamı
Hizmet veren birim tescilli bir yazılım kullanmıyorsa, hizmet verdiği her işveren kendi denetleme yükümlülüğünü yerine getiremez. Yükümlülük işverenin üzerinde kalır, ama karşılığı olan durumu işveren tek başına düzeltemez.
Mevzuatta hizmet veren birimin işi, çalışma ortamı gözetimi konusunda işverene rehberlik yapmaktır. Rehberlik edilen konunun kendisinde eksik kalmak, hizmetin özüne dokunur.
Hangi yükümlülüğün karşılığı ne
Aşağıdaki satırların her biri indirilmiş mevzuat metninden okundu; hiçbiri hatırlanarak yazılmadı. Tutarlar 2026 yılı için geçerlidir.
Yasal dayanak
Tablo, üst çubuktan seçtiğiniz mevzuat bölgesinin yükümlülüklerini gösterir; bölge değiştiğinde sayfa yeniden yüklenmeden tazelenir.
Türkiye — yükümlülük ve karşılığı
| Yükümlülük | Dayanak | Sayfada karşılığı |
|---|---|---|
| İşveren: hizmet aldığı birimin personelinin entegratör yazılımı kullandığını denetlemek | İSGGM 2018-1 Dış Genelge §6(a) | Genelge bu yükümlülüğe ayrı bir yaptırım bağlamaz; karşılık, gönderilmeyen kaydın kendi yükümlülüğünden doğar |
| İşveren: görevlendirdiği kişinin görevini yerine getirebilmesi için araç, gereç, mekân ve zaman gibi bütün ihtiyaçlarını karşılamak — İSG yazılımı bu ihtiyaçların içindedir | 6331 sayılı Kanun md. 6/1-b → ceza md. 26/1-b | İdari para cezası — 2026: 33.326 TL |
| İşveren: çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimi | 6331 sayılı Kanun md. 17 → ceza md. 26/1-ğ | İdari para cezası, her bir aykırılık için çalışan başına ayrı ayrı — 2026: 8.980 TL/çalışan |
| İşveren: sağlık gözetimi ve sağlık raporu | 6331 sayılı Kanun md. 15 → ceza md. 26/1-f | İdari para cezası, sağlık gözetimine tabi tutulmayan veya raporu alınmayan her çalışan için — 2026: 22.194 TL/çalışan |
| İşveren: risk değerlendirmesi | 6331 sayılı Kanun md. 10/1 → ceza md. 26/1-ç | İdari para cezası — 2026: 66.725 TL; aykırılığın devam ettiği her ay 100.119 TL |
| İşveren: ceza çarpanı — iş yeri büyüklüğü ve tehlike sınıfı | 6331 sayılı Kanun md. 26/3 | 10'dan az çalışan: tehlikeli +%25, çok tehlikeli +%50 · 10-49: +%50 / +%100 · 50 ve üzeri: az tehlikeli +%50, tehlikeli +%100, çok tehlikeli +%200. Çalışan sayısıyla çarpılan cezalarda bu artırım uygulanmaz (md. 26/5) |
| Hizmet veren birim: eğitim kayıtlarının tutulmaması veya bir suretinin bulundurulmaması | İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği md. 21/1 → EK-7 | Hafif ihlal, denetim başına 20 ihtar puanı |
| Hizmet veren birim: kontrol ve denetimlerde istenen bilgi ve belgelerin verilmemesi | İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği md. 21/1 → EK-7 | Ağır ihlal, 100 ihtar puanı |
| Hizmet veren birim: yetki belgesinin askıya alınması | İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği md. 22/1-2 | İhtar puanları toplamı 300'e ulaşınca yetki belgesi altı ay süreyle askıya alınır; askıda yetki kullanılamaz |
| Hizmet veren birim: yetki belgesinin iptali ve ilanı | İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği md. 22/4-6 | Bir vize döneminde üç defa askıya alınma doğrudan iptal sebebidir; askıya alma ve iptal internet sayfasında ilan edilir |
| İş güvenliği uzmanı: görev ve yükümlülüklerini yerine getirmemesi | İş Güvenliği Uzmanları Yönetmeliği md. 33/1 → EK-8 | Orta ihlal, denetim başına 20 ihtar puanı |
| İş yeri hekimi: görev ve yükümlülüklerini yerine getirmemesi | İş yeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personeli Yönetmeliği md. 40/1 → EK-11 | Orta ihlal, denetim başına 20 ihtar puanı |
| Uzman ve hekim: belgenin askıya alınması | İş Güvenliği Uzmanları Yönetmeliği md. 34/1 · İş yeri Hekimi Yönetmeliği md. 41/1 | İhtar puanı toplamı kişiler için 100, kurumlar için 200 puana ulaşınca belge altı ay süreyle askıya alınır |
| İSG profesyoneli: veri setindeki kayıtları entegratör yazılımıyla Bakanlığa bildirmek | İSGGM 2018-1 Dış Genelge §4(a) | Genelge bu yükümlülüğe ayrı bir yaptırım bağlamaz; karşılık, bildirilmeyen kaydın kendi yükümlülüğünden doğar |
Satırların tamamı indirilmiş mevzuat metninden okundu. Tutarlar 2026 yılı içindir. İhtar puanı rejimi 6331 sayılı Kanun düzenine özgüdür.
Bu tablo Türkiye mevzuatına özgüdür. İhtar puanı rejimi 6331 sayılı Kanun düzeninin bir parçasıdır; başka ülkelerin denetim ve yaptırım biçimleri bu rejimin karşılığı değildir ve bu tabloya eşleştirilmez.
Cezalar tek tek değil, zincir hâlinde doğar
Yukarıdaki satırlar birbirinden bağımsız değildir. Yazılım sağlanmadığında yalnız araç-gereç yükümlülüğü ihlal edilmiş olmaz: kayıt üretilemediği ve bildirim yapılamadığı için eğitim, sağlık gözetimi ve risk değerlendirmesi yükümlülükleri de aynı anda karşılanamaz hâle gelir.
Bunların her biri 6331 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesinde kendi bendine bağlı, ayrı bir idari para cezasıdır; biri diğerinin yerine geçmez ve biri ödendiğinde öteki düşmez. Yani tek bir eksiklik, birbirine bağlı birden çok cezayı aynı anda doğurur.
Tutarların işleyişi de bunu ağırlaştırır: bir kısmı her bir aykırılık için ayrı ayrı, bir kısmı çalışan başına, bir kısmı da aykırılığın devam ettiği her ay için yeniden uygulanır. Üzerine iş yeri büyüklüğü ve tehlike sınıfı çarpanı biner.
Zincirin başı da işverendedir. Kanun, ihtiyaçların karşılanmasını görevlendirilen kişinin "görevlerini yerine getirmeleri amacıyla" şart koşar; yazılımı sağlamayan işveren, görevlendirdiği profesyonelin işini yapmasına fiilen engel olmuş olur. Engel işverenden kaynaklansa da sonuç iki tarafa birden yazılır: kaydı gönderemeyen profesyonel kendi tarafında ihtar puanıyla, işveren de aynı eksiklikten doğan idari para cezalarıyla karşılaşır.
On saniyede doğrulayın
Bakanlığın yetkili firmalar sayfasına bakın. Kullandığınız — ya da size hizmet veren birimin kullandığı — yazılımın üreticisi listede var mı? Liste firmanın adını, tescilli ürünü ve platformu gösterir.
Cevap hayırsa, o yazılımla gönderilmiş bir kayıt yoktur. Bu, sorulacak tek soruyla anlaşılır: kayıtlar hangi tescilli yazılımla gönderiliyor?
Sürdürülebilir olan: yazılım kimin bünyesinde durmalı
Buraya kadarı yükümlülük. Bundan sonrası işletme aklıdır ve mevzuat bunu yazmaz — yazmadığı için de çoğu işletme sonucuna kendi zararıyla varır.
Bir yıl boyunca bir hizmet sağlayıcıyla çalıştınız. Bütün eğitim kayıtları, muayene sonuçları, risk değerlendirmeleri ve ekipman kontrolleri onun yazılımında birikti. Sonra yollarınızı ayırdınız.
Zincir buradan başlıyor. Yeni gelen sağlayıcının yazılımı yok; kayıtlar sıfırdan tutulmaya başlanıyor. Onunla da ayrıldınız; üçüncüsünün kendi yazılımı var, ama ikinci dönemin kayıtları öncekinin sisteminde kaldı ve her şey yeniden kuruluyor. Üçüncüsü de gittiğinde geçmiş bir kez daha başka bir yerde kalıyor.
Her değişimde aynı üç şey oluyor: geçmiş kayıtlar eski sistemde kalıyor, yeni sistemde periyodik kontrolün bir önceki sonucu ve eğitimin tekrar tarihi görünmüyor, denetimde "geçen yılki kayıt nerede" sorusunun cevabı artık sizde olmayan bir firmadan isteniyor. Bu, sürdürülebilir bir düzen değildir.
Sürdürülebilir olanı tersidir: yazılım işletmenin kendi bünyesinde durur. Hangi ortak sağlık ve güvenlik birimi gelirse gelsin, hangi iş güvenliği uzmanı ya da iş yeri hekimi görevlendirilirse görevlendirilsin, işlemlerini işverenin kullandığı sistem üzerinden yapar ve Bakanlığa gönderimini de oradan yapar. Sağlayıcı değişir, profesyonel değişir; kayıt yerinde kalır ve yeni gelen işi kaldığı yerden alır.
İkinci boyut veriyi kimin tuttuğudur. Çalışanların sağlık kayıtları özel nitelikli kişisel veridir. Bu kayıtlar yalnız hizmet aldığınız firmanın sistemindeyse, ilişki bittiğinde üç sorunun cevabını vermeniz gerekir: kayıtların bir kopyası sizde var mı, eski sistemdeki kopya silindi mi, silindiğini nasıl teyit ediyorsunuz?
Bu aynı zamanda bilgi güvenliğinin temel ilkesidir: veri, sahibinin elinde ve erişilebilir kalır; sürekliliği üçüncü bir tarafın sistemine ve o tarafla olan ilişkinin ömrüne bağlanmaz.
Mevzuat, hizmet alan işverenin yazılım almak zorunda olmadığını söyler. Bu bir asgari sınırdır, iyi uygulamayı tarif etmez.
Optifora'nın durumu
Optifora'yı geliştiren EGEROBOT Otomasyon Mühendislik Proje Danışmanlık San. ve Tic. Ltd. Şti., Bakanlığın yetkili entegratör firmalar listesinde yer alır.
Listede bugün 44 entegratör firma bulunuyor ve tescil, firmanın adı ile birlikte hangi ürün ve hangi platform için verildiği belirtilerek ilan ediliyor. Liste herkese açıktır; yukarıdaki adımın aynısını bizim için de uygulayabilirsiniz.
Bu sayfada anlatılan yükümlülükler ürünün kendisi için de geçerlidir: kaydın Bakanlığa gitmesi, gönderen yazılımın tescilli olmasına bağlıdır.
Ne yapmalısınız
- İşveren isenizHizmet aldığınız birime tek soru sorun: Bakanlığa gönderdiğiniz kayıtları hangi tescilli yazılımla gönderiyorsunuz? Cevap net değilse denetleme yükümlülüğünüz karşılanmamış demektir.
- Hizmet veren birim isenizAynı soruyu kendinize sorun. Cevap yoksa bu düzeltilebilir bir eksiktir; düzeltmenin maliyeti, düzeltmemenin karşılığından düşüktür.
- İSG profesyoneli isenizVeri setinde belirtilen kayıtlar, entegratör firmadan temin edilen uygulama yazılımı aracılığıyla Bakanlığa bildirilir. Kullandığınız yazılımın bu yolu açtığını doğrulayın.