Hangi ülkenin mevzuatına göre gezmek istersiniz?
Yükümlülükler, süreler ve ceza tutarları ülkeye göre değişir. Seçiminiz sayfanın dilinden bağımsızdır: Türkçe okurken Almanya'yı seçebilirsiniz.
Seçiminiz tercih çerezinde saklanır; bir daha sorulmaz. Üst bantta her zaman değiştirebilirsiniz.
Öne çıkan ülkelerTüm ülkeler {u} için mevzuat içeriğimiz var: yükümlülükler, süreler ve doğan belgeler. {u} için belirli konularda ölçülmüş içeriğimiz var — bugün yapı işleri sağlık ve güvenlik planı — ve temel çerçeve {k}. Bu ülkenin tam yükümlülük kütüğü henüz yok; kalan konularda ülkeden bağımsız içerikle devam edeceksiniz. {u} için temel çerçeve {k}. Bu ülkeye özel yükümlülük içeriğimiz henüz yok; yöntem ve standart içeriğiyle devam edeceksiniz. {u} için mevzuat içeriğimiz henüz yok. Ülkeden bağımsız içerikle devam edeceksiniz: yöntemler, yönetim sistemi standartları ve uluslararası kabul görmüş uygulama.
Patlayıcı ortam
Patlamadan korunma ve bölge sınıflandırması
Patlayıcı ortam oluşabilen her iş yerini bağlar. Belge üç şeyi gösterir: bölge sınıflandırması, ekipmanın o bölgeye uygunluğu ve alınan korunma önlemleri.
Ne ister
Ölçüt tesis türü değil, patlayıcı ortamın oluşabilirliğidir: LPG dolum, boyahane, un, şeker ve ahşap tozu bulunan tesisler, akü şarj odaları. Gaz, buhar ve sis için 0, 1, 2; toz için 20, 21, 22 bölgeleri tanımlanır ve numaralar oluşma sıklığını anlatır.
- Patlayıcı ortam değerlendirmesiHangi maddenin hangi koşulda patlayıcı ortam oluşturabileceği belirlenir.
- Bölge sınıflandırmasıGaz için 0/1/2, toz için 20/21/22 bölgeleri çizilir; bölge dışı kararı gerekçelenir.
- Ekipman uygunluğuBölgede kullanılan ekipmanın kategorisi bölgeye uygun olmalıdır; denetimin en çok takıldığı yer burasıdır.
- Korunma önlemleriAteşleme kaynaklarının kontrolü, havalandırma, topraklama ve iş izni düzeni tanımlanır.
- Doküman ve güncellemeBelge hazırlanır; süreç, madde ya da yerleşim değiştiğinde güncellenir.
Bir alanı "bölge dışı" saymak da bir karardır ve gerekçesi yazılır. İş yeri yükümlülüğü ile ekipman yükümlülüğü ayrı düzenlemelerdir.
Hangi modüller karşılar
Aşağıdaki modüller bu konunun kayıtlarını tutar. Hangilerini açacağınıza siz karar verirsiniz.
Bu konudaki ücretsiz araçlar
Yasal dayanak
Tablo, üst çubuktan seçtiğiniz mevzuat bölgesinin yükümlülüklerini gösterir; bölge değiştiğinde sayfa yeniden yüklenmeden tazelenir.
Yasal dayanak — Türkiye
| Yükümlülük | Dayanak | Sayfada karşılığı |
|---|---|---|
| İşveren, İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliğine uygun risk değerlendirmesi çalışmasında patlayıcı ortamdan kaynaklanan özel riskleri değerlendirir. | Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik, md. 6/1 | Sayfanın "Patlayıcı ortam değerlendirmesi" adımı: hangi maddenin hangi koşulda patlayıcı ortam oluşturabileceği belirlenir. |
| İşveren, patlayıcı ortam oluşması ihtimali olan yerleri Ek-1'de belirtildiği şekilde sınıflandırır. | Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik, md. 9/1-a | Sayfanın "Bölge sınıflandırması" adımı: gaz için 0/1/2, toz için 20/21/22 bölgeleri çizilir. |
| Tehlikeli yerler, patlayıcı ortam oluşma sıklığı ve bu ortamın devam etme süresi esas alınarak bölgeler hâlinde sınıflandırılır: gaz, buhar ve sis için Bölge 0, Bölge 1 ve Bölge 2; tutuşabilir tozlar için Bölge 20, Bölge 21 ve Bölge 22. | Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik, Ek-1, md. 2 | Sayfanın "Ne ister" bölümü: numaralar oluşma sıklığını anlatır. |
| İşveren, sınıflandırılmış bölgelerde Ek-2 ve Ek-3'te verilen asgari gereklerin uygulanmasını sağlar. | Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik, md. 9/1-b | Sayfanın "Ekipman uygunluğu" adımı: bölgede kullanılan ekipmanın kategorisi bölgeye uygun olmalıdır. |
| İşveren, çalışanların sağlık ve güvenliğini tehlikeye atabilecek miktarda patlayıcı ortam oluşabilecek yerlerin girişine Ek-4'te verilen işaretleri yerleştirir. | Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik, md. 9/1-c | Sayfanın "Korunma önlemleri" adımı: ateşleme kaynaklarının kontrolü, havalandırma, topraklama ve iş izni düzeni tanımlanır. |
| Patlamadan Korunma Dokümanında; patlama riskinin belirlendiği ve değerlendirildiği, alınacak önlemler, Ek-1'e göre sınıflandırılmış yerler, Ek-2 ve Ek-3'teki asgari gereklerin uygulanacağı yerler, iş ekipmanının tasarımı, işletilmesi, kontrolü ve bakımının güvenlik kurallarına uygunluğu ve kullanılan tüm ekipmanın İş Ekipmanları Yönetmeliğine uygunluğu yazılı olarak yer alır. | Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik, md. 10/2 | Sayfanın "Patlamadan korunma dokümanı" modülü: alanlar, alan dosyası, 14 bölümlü doküman ve ekipman uygunluğu. |
| Patlamadan korunma dokümanı, işin başlamasından önce hazırlanır ve iş yerinde, iş ekipmanında veya iş organizasyonunda önemli değişiklik, genişleme veya tadilat yapıldığı hâllerde yeniden gözden geçirilerek güncellenir. | Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik, md. 10/3 | Sayfanın "Doküman ve güncelleme" adımı: belge hazırlanır; süreç, madde ya da yerleşim değiştiğinde güncellenir. |
Türkiye'de iş yeri yükümlülüğü Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelikten gelir; bölge numaraları Ek-1'de, asgari gerekler Ek-2 ve Ek-3'te, uyarı işareti Ek-4'tedir.
Yasal dayanak — Avrupa Birliği
| Yükümlülük | Dayanak | Sayfada karşılığı |
|---|---|---|
| İşveren; patlayıcı ortamların oluşma ihtimali ve kalıcılığı, elektrostatik boşalma dâhil tutuşturma kaynaklarının bulunma ve etkin olma ihtimali, tesisler, kullanılan maddeler, prosesler ve bunların olası etkileşimleri ile beklenen etkilerin ölçeğini en az dikkate alarak patlayıcı ortamlardan doğan özel riskleri değerlendirir. | 1999/92/EC sayılı Direktif, md. 4(1) | Sayfanın "Patlayıcı ortam değerlendirmesi" adımı. |
| İşveren, patlayıcı ortamların oluşabileceği yerleri Ek-I'e uygun olarak bölgelere sınıflandırır. | 1999/92/EC sayılı Direktif, md. 7(1) | Sayfanın "Bölge sınıflandırması" adımı; bölge numaraları Türkiye yönetmeliğiyle aynıdır. |
| İşveren, sınıflandırılmış yerlerde Ek-II'de belirtilen asgari gereklerin uygulanmasını sağlar ve gerektiğinde bu yerlerin giriş noktalarını Ek-III'e uygun işaretlerle işaretler. | 1999/92/EC sayılı Direktif, md. 7(2) ve 7(3) | Sayfanın "Ekipman uygunluğu" ve "Korunma önlemleri" adımları. |
| İşveren, patlamadan korunma dokümanı adı verilen bir belgenin hazırlanmasını ve güncel tutulmasını sağlar; belge özellikle patlama risklerinin belirlenip değerlendirildiğini, yeterli tedbirlerin alınacağını, Ek-I'e göre bölgelere ayrılan yerleri ve Ek-II'deki asgari gereklerin uygulanacağı yerleri gösterir. | 1999/92/EC sayılı Direktif, md. 8 | Sayfanın "Doküman ve güncelleme" adımı. |
| Tehlikeli yerler, patlayıcı ortamın oluşma sıklığı ve süresi esas alınarak bölgelere sınıflandırılır; patlayıcı ortamın özel önlem gerektirecek miktarda oluşmasının beklenmediği yer bu direktif bakımından tehlikesiz sayılır. | 1999/92/EC sayılı Direktif, Ek-I, md. 1 ve 2 | Sayfanın kendi cümlesi: bir alanı "bölge dışı" saymak da bir karardır ve gerekçesi yazılır. |
Avrupa Birliği'nde iş yeri tarafını 1999/92/EC sayılı Direktif bağlar; bölge tanımları Ek-I'de, asgari gerekler Ek-II'de, uyarı işareti Ek-III'tedir. Ekipmanın kendisi ayrı bir düzenlemenin konusudur.
Yasal dayanak — Birleşik Krallık
| Yükümlülük | Dayanak | Sayfada karşılığı |
|---|---|---|
| İş yerinde tehlikeli bir madde bulunuyorsa ya da bulunması muhtemelse işveren, o maddeden doğan riskler için çalışanlarına yönelik uygun ve yeterli bir değerlendirme yapar; değerlendirme patlayıcı ortam oluşma ihtimalini de kapsar. | Dangerous Substances and Explosive Atmospheres Regulations 2002, reg. 5(1) ve 5(2)(f) | Sayfanın "Patlayıcı ortam değerlendirmesi" adımı. |
| Her işveren, riskin ortadan kaldırılmasını ya da makul olarak uygulanabilir ölçüde azaltılmasını sağlar; öncelik ikamedir, mümkün değilse riski kontrol eden ve yangın ya da patlamanın zararlı etkilerini hafifleten tedbirler uygulanır. | Dangerous Substances and Explosive Atmospheres Regulations 2002, reg. 6(1)-(3) | Sayfanın "Korunma önlemleri" adımı. |
| Her işveren, iş yerinde patlayıcı ortam oluşabilecek yerleri Ek 2'nin 1 inci paragrafına göre tehlikeli ve tehlikesiz olarak sınıflandırır ve tehlikeli sayılan yerleri aynı ekin 2 nci paragrafına göre bölgelere ayırır. | Dangerous Substances and Explosive Atmospheres Regulations 2002, reg. 7(1) | Sayfanın "Bölge sınıflandırması" adımı; bölge dışı kararı da bir sınıflandırma kararıdır. |
| Bölge 0 ya da Bölge 20'de kategori 1 ekipman, Bölge 1 ya da Bölge 21'de kategori 1 veya 2 ekipman, Bölge 2 ya da Bölge 22'de kategori 1, 2 veya 3 ekipman kullanılır. | Dangerous Substances and Explosive Atmospheres Regulations 2002, Ek 3, md. 2 | Sayfanın "Ekipman uygunluğu" adımı: denetimin en çok takıldığı yer burasıdır. |
| Tehlikeli olarak sınıflandırılmış yer içeren bir iş yeri ilk kez kullanılmadan önce işveren, genel patlama güvenliğinin patlamadan korunma alanında yetkin bir kişi tarafından doğrulanmasını sağlar; gerektiğinde bu yerler Ek 4'e uygun işaretlerle işaretlenir. | Dangerous Substances and Explosive Atmospheres Regulations 2002, reg. 7(3) ve 7(4) | Sayfanın "Doküman ve güncelleme" adımı; Birleşik Krallık tarafında belge yerine doğrulama yükümlülüğü yazılıdır. |
Birleşik Krallık'ta karşılık Dangerous Substances and Explosive Atmospheres Regulations 2002'dir; bölgeler Ek 2'de, ekipman kategorileri Ek 3'te, işaretler Ek 4'tedir ve ilk kullanımdan önce genel patlama güvenliği doğrulatılır.
Yasal dayanak — Amerika Birleşik Devletleri
| Yükümlülük | Dayanak | Sayfada karşılığı |
|---|---|---|
| Bu bölüm, bulunabilecek yanıcı buhar, sıvı ya da gazların veya tutuşabilir toz ve liflerin özelliklerine ve yanıcı ya da tutuşabilir bir derişimin bulunma ihtimaline göre sınıflandırılan yerlerdeki elektrikli ekipman ve tesisata ilişkin gerekleri kapsar; her oda, bölüm ya da alan sınıflandırmasında ayrı ayrı değerlendirilir. | 29 CFR 1910.307(a)(1) | Sayfanın "Bölge sınıflandırması" adımının ABD karşılığı; ölçüt yine tesis türü değil ortamın oluşabilirliğidir. |
| Tehlikeli (sınıflandırılmış) yerlere şu adlandırmalar verilir: Sınıf I Bölüm 1, Sınıf I Bölüm 2, Sınıf I Bölge 0, Sınıf I Bölge 1, Sınıf I Bölge 2, Sınıf II Bölüm 1, Sınıf II Bölüm 2, Sınıf III Bölüm 1 ve Sınıf III Bölüm 2. | 29 CFR 1910.307(a)(2)(i) | Sayfanın "Ne ister" bölümündeki 0/1/2 ve 20/21/22 numaraları ABD tarafında karşılık bulmaz; sınıflandırma sınıf ve bölüm diliyle yapılır. |
| Sınıf ve Bölge sistemine göre tehlikeli (sınıflandırılmış) yer olarak belirlenen bütün alanlar ile 13 Ağustos 2007'den sonra Sınıf ve Bölüm sistemine göre belirlenen alanlar usulünce belgelenir; belge, o yerde elektrikli ekipmanı tasarlamaya, kurmaya, denetlemeye, bakımını yapmaya ya da işletmeye yetkili olanların erişimine açık olur. | 29 CFR 1910.307(b) | Sayfanın "Doküman ve güncelleme" adımının ABD karşılığı. |
| Tehlikeli (sınıflandırılmış) yerlerdeki ekipman, tesisat yöntemleri ve ekipman kurulumu kendinden emniyetli olur, o tehlikeli yer için onaylanmış olur ya da o yer için emniyetli olur; ekipman yalnız yerin sınıfı için değil, bulunacak gaz, buhar, toz ya da lifin tutuşabilirlik özellikleri için de onaylanır ve sınıfını, grubunu ve çalışma sıcaklığını gösterecek şekilde işaretlenir. | 29 CFR 1910.307(c)(1) ve (c)(2) | Sayfanın "Ekipman uygunluğu" adımı; ABD tarafında uygunluk kategoriyle değil, onay ve işaretlemeyle ölçülür. |
ABD federal düzeninde sınıflandırma başka bir dille yapılır: bölge yerine Sınıf I, II ve III ile Bölüm 1 ve 2 kullanılır; Sınıf I için ayrıca Bölge 0, 1 ve 2 sistemi seçilebilir.