İSG hizmetini kendi yürüten işveren
Kanun, iş sağlığı ve güvenliği hizmetinin her hâlde dışarıdan alınmasını istemez. Belirli şartlarda işveren ya da işveren vekili bu hizmeti kendisi yürütebilir. Bu sayfa o hâl için yazıldı — ve o hâlin sınırı için.
Bu sayfa serbest çalışan bir profesyonele değil, hizmeti kendi yürüten işverene yazıldı. Görevlendirilen bir uzman ya da hekim varsa kullanılan aracı da işveren sağlar; kanun bunu ayrı bir bent hâline getirmiştir.
Kanunun tanıdığı iki yol
Birinci yol belgeye dayanır: iş güvenliği uzmanlığı ya da iş yeri hekimliği için aranan niteliklere ve belgeye sahip işveren, tehlike sınıfı ve çalışan sayısı dikkate alınarak hizmetin yerine getirilmesini kendisi üstlenebilir.
İkinci yol belge istemez ama üç şartı birlikte arar: iş yerinin 50'den az çalışanı olması, az tehlikeli sınıfta yer alması ve işveren ya da işveren vekilinin Bakanlıkça ilan edilen eğitimleri tamamlaması. Üçü birden sağlanmadıkça bu yol açılmaz.
İkinci yolun kanunda yazılı bir istisnası var: işe giriş ve periyodik muayeneler ile tetkikler bu yolun dışındadır. Yani sağlık gözetiminin bu kısmı için yine hekim gerekir.
Bugün nerede tıkanıyor
Bu yolu seçen işveren işi kendi yürütür ama kaydı çoğu zaman dosyada tutar: her konu ayrı klasör, her klasörde farklı sürüm. Bir süre sonra hangi dosyanın son hâli olduğu hatırlanmaz.
Tarihler kişinin takibindedir. Eğitim yenileme, periyodik kontrol ve muayene tarihi bir yerde toplanmadığında geçen tarih fark edilmez; denetimde ya da bir olaydan sonra fark edilir.
Şartlar sessizce değişir: çalışan sayısı artar ya da tehlike sınıfı değişir. Yolu açan şart ortadan kalktığında yükümlülük değil, yükümlülüğü karşılama biçimi değişir.
Optifora'da nasıl oluyor
Kurulum küçük tutulur: aynı ürünün aynı kayıtları, tek iş yeri ölçeğinde.
- Risk değerlendirmesiYöntem seçilir, revizyon geçmişi durur; tehlike, önlem, sorumlu ve termin tek zincirde tutulur.
- Eğitim kayıtlarıKimin hangi eğitimi ne zaman aldığı, geçerlilik süresiyle birlikte durur; yenileme tarihi listeden görülür.
- Takvim ve sürelerPeriyodik kontrol ve muayene tarihleri bir arada; yaklaşan tarih listede görünür.
- Çıktı ve imzaÜretilen kayıt imzalanabilir ve sonradan doğrulanabilir; kimin ürettiği kayıtta durur.
- Şartlar değişirse aynı üründe kalırÇalışan sayısı ya da tehlike sınıfı değiştiğinde kayıtlar taşınmaz; görevlendirilen uzman aynı sistemin üzerine oturur.
Bu yolun sınırı
Üç şarttan biri düşerse — çalışan sayısı 50'ye ulaşırsa ya da iş yeri az tehlikeli sınıfın dışına çıkarsa — hizmet artık iş güvenliği uzmanı ve iş yeri hekimi görevlendirilerek ya da dışarıdan hizmet alınarak yürütülür.
İşe giriş ve periyodik muayeneler ile tetkikler her hâlde bu yolun dışındadır; o kısım hekimin işidir.
Görevlendirme yapıldığında yazılımı sağlayan taraf değişmez: kanun, görevlendirilen kişinin görevini yerine getirebilmesi için gereken araç, gereç, mekân ve zamanı işverenin karşılamasını ayrı bir bent hâline getirmiştir.
Aşağıdaki tablo bu yolun dayanağını ve sınırını gösterir. Satırlar indirilmiş kaynak metinden okunmuştur; tablo bir uygunluk beyanı değildir.
Yasal dayanak
Tablo, üst çubuktan seçtiğiniz mevzuat bölgesinin yükümlülüklerini gösterir; bölge değiştiğinde sayfa yeniden yüklenmeden tazelenir.
Türkiye — bu yolun dayanağı ve sınırı
| Yükümlülük | Dayanak | Sayfada karşılığı |
|---|---|---|
| İşveren çalışanları arasından iş güvenliği uzmanı, iş yeri hekimi ve on ve daha fazla çalışanı olan çok tehlikeli sınıftaki iş yerlerinde diğer sağlık personeli görevlendirir; nitelikli personel yoksa hizmetin tamamını ya da bir kısmını ortak sağlık ve güvenlik biriminden alabilir. | 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, md. 6/1-a | "Kanunun tanıdığı iki yol" bölümü: kural görevlendirmedir, kendi yürütmek şartlı bir haldir. |
| Küçük ve az tehlikeli iş yerinde istisna vardır; işe giriş ve periyodik muayeneler istisnanın dışındadır | 6331 sayılı Kanun, md. 6/1-a (ek cümle) — belirlenen niteliklere ve gerekli belgeye sahip olmayan ancak 50'den az çalışanı bulunan ve az tehlikeli sınıfta yer alan iş yeri işverenleri veya işveren vekili, Bakanlıkça ilan edilen eğitimleri tamamlamak şartıyla işe giriş ve periyodik muayeneler ve tetkikler hariç iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütebilir. | Aynı bölümün üçüncü paragrafı ve "Bu yolun sınırı" bölümü: muayeneler yolun dışındadır. |
| İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür. | 6331 sayılı Kanun, md. 10/1 | Risk değerlendirmesi satırı. |
| Çalışanların işe başlama ve temel eğitimlerini almasını sağlamak | Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik, md. 5/1 ve md. 7/1 — işveren, çalışanların işe başlama eğitimlerini, temel eğitimleri ve gerekli hâllerde diğer eğitimleri almasını sağlar; çırak ve stajyerler dâhil tüm çalışanlar fiilen çalışmaya başlamadan önce işe başlama eğitimi alır. Kanundaki karşılığı 6331 sayılı Kanun md. 17/1'dir. | Eğitim kayıtları satırı. |
| Çalışanları sağlık gözetimine tabi tutmak ve muayenelerini yaptırmak | 6331 sayılı Kanun, md. 15/1 — işveren, çalışanların sağlık gözetimine tabi tutulmalarını sağlar; sağlık muayeneleri işe girişlerinde, iş değişikliğinde, iş kazası, meslek hastalığı veya sağlık nedeniyle tekrarlanan işten uzaklaşmalardan sonra işe dönüşlerinde talep etmeleri hâlinde ve işin devamı süresince düzenli aralıklarla yapılır. | "Bu yolun sınırı" bölümünün ikinci paragrafı. |
| İşveren: görevlendirdiği kişinin görevini yerine getirebilmesi için araç, gereç, mekân ve zaman gibi bütün ihtiyaçlarını karşılamak — İSG yazılımı bu ihtiyaçların içindedir | 6331 sayılı Kanun md. 6/1-b → ceza md. 26/1-b | Aynı bölümün üçüncü paragrafı: görevlendirme yapıldığında aracı işveren sağlar. |
Yolu açan şartlar da, yolun dışında bırakılan işler de aynı bentte yazılıdır. Tablo bir uygunluk beyanı değildir.
AB — küçük işletmede işverenin kendisi
| Yükümlülük | Dayanak | Sayfada karşılığı |
|---|---|---|
| Küçük işletmede işveren, yetkinse görevi kendisi üstlenebilir | 89/391/EEC, md. 7(7) — üye devletler, faaliyetin niteliği ve işletmelerin büyüklüğü ışığında, işverenin yetkin olması koşuluyla birinci fıkradaki tedbirlerin sorumluluğunu kendisinin üstlenebileceği işletme kategorilerini tanımlayabilir. | "Kanunun tanıdığı iki yol" bölümü: şart yetkinliktir. |
| İşveren, mesleki risklerin önlenmesi ve korunma faaliyetleri için bir ya da daha fazla çalışan görevlendirir; işletmede yeterli personel yoksa dışarıdan yetkin hizmet ya da kişi temin eder. | 89/391/EEC sayılı direktif, md. 7(1) ve 7(3) | "Bu yolun sınırı" bölümü: yetkin kişi yoksa dış hizmet çağrılır. |
| İşveren, özel risklere maruz çalışan gruplarını da kapsayacak şekilde işteki sağlık ve güvenlik risklerinin değerlendirmesine sahip olur. | 89/391/EEC md. 9(1)(a) | Risk değerlendirmesi satırı. |
| Çalışanların işte maruz kaldıkları güvenlik ve sağlık risklerine uygun sağlık gözetimine tabi tutulmasını sağlamak | 89/391/EEC sayılı Çerçeve Direktif, md. 14(1) | "Bu yolun sınırı" bölümünün ikinci paragrafı. |
Çerçeve direktif de aynı hâli tanır ve yetkinlik şartına bağlar. Tablo bir uygunluk beyanı değildir.
Birleşik Krallık — küçük işveren ve kayıt eşiği
| Yükümlülük | Dayanak | Sayfada karşılığı |
|---|---|---|
| Kanun, her işverene çalışanlarına karşı genel bir görev yükler | Health and Safety at Work etc. Act 1974, s. 2(1) — makul olarak uygulanabilir olduğu ölçüde, her işverenin bütün çalışanlarının işteki sağlık, güvenlik ve refahını sağlama görevi vardır. | Sayfanın tamamı. |
| Her işveren, çalışanlarının ve çalışanı olmayan kişilerin maruz kaldığı riskler için uygun ve yeterli bir değerlendirme yapar; değerlendirme geçerliliğinden şüphe edilmesi ya da önemli değişiklik hâlinde gözden geçirilir. | Management of Health and Safety at Work Regulations 1999, reg. 3(1) ve 3(3) | Risk değerlendirmesi satırı. |
| Beş ve daha fazla çalışanı olan işveren değerlendirmeyi kayda geçirir | Management of Health and Safety at Work Regulations 1999, reg. 3(6) — beş veya daha fazla çalışanı olan işveren, değerlendirmenin önemli bulgularını ve değerlendirme sonucunda özellikle risk altında olduğu belirlenen çalışan gruplarını kayda geçirir. | "Bugün nerede tıkanıyor" bölümünün üçüncü paragrafı: eşik değişince yükümlülük değil, karşılama biçimi değişir. |
| Her işveren, çalışanlarına işe alındıklarında ve görev değişikliği, yeni iş ekipmanı, yeni teknoloji ya da yeni çalışma sistemi nedeniyle yeni veya artmış riske maruz kaldıklarında yeterli sağlık ve güvenlik eğitimi verilmesini sağlar. | Management of Health and Safety at Work Regulations 1999, reg. 13(2) | Eğitim kayıtları satırı. |
Bu düzende yükümlülük işletme büyüklüğüne göre kalkmaz; kayda geçirme yükümlülüğü eşikten sonra açılır. Tablo bir uygunluk beyanı değildir.
ABD — küçük işveren muafiyeti ve sınırı
| Yükümlülük | Dayanak | Sayfada karşılığı |
|---|---|---|
| Her işveren, çalışanlarına ölüme ya da ciddi bedensel zarara yol açan veya açması muhtemel bilinen tehlikelerden arınmış bir iş ve iş yeri sağlar. | 29 U.S.C. 654(a)(1) | Sayfanın tamamı. |
| On ve daha az çalışanı olan işveren kayıt tutmaktan kısmen muaftır, bildirimden değil | 29 CFR 1904.1(a)(1) — geçen takvim yılı boyunca her zaman 10 veya daha az çalışanı olan şirket, OSHA yazılı olarak bildirmedikçe yaralanma ve hastalık kayıtlarını tutmak zorunda değildir; ancak § 1904.39 uyarınca Kanun kapsamındaki bütün işverenler, işle ilgili ölüm, bir veya daha fazla çalışanın yatarak hastaneye kabulü, uzuv kaybı ve göz kaybı olaylarını OSHA'ya bildirmek zorundadır. | "Bugün nerede tıkanıyor" bölümünün üçüncü paragrafı. |
| Ölümü sekiz saat, yatarak tedaviyi, uzuv kopmasını ve göz kaybını yirmi dört saat içinde bildirmek | 29 CFR 1904.39(a)(1) — işle ilgili bir olay sonucu çalışanın ölümünden sonraki sekiz saat içinde ölüm OSHA'ya bildirilir; (a)(2) — bir ya da daha çok çalışanın yatarak tedaviye alınması, uzuv kopması ya da göz kaybı olayı izleyen yirmi dört saat içinde bildirilir | Çıktı ve imza satırı: bildirim süreleri. |
Kayıt tutmadaki kısmi muafiyet bildirim yükümlülüğünü kaldırmaz. Tablo bir uygunluk beyanı değildir.
Nereden başlanır
İlk kurulan şey genellikle iş yerinin kendisi ve risk değerlendirmesidir; eğitim ve kontrol kayıtları bunun üzerine oturur.
Deneme sayfasında denemenin nasıl işlediği, fiyatlandırma sayfasında kademeler yazılıdır.
Kendi iş yerinizde deneyin
Sorularınız iletişim sayfasından cevaplanır.
İletişime geçin