Yedi unsur
- Organizasyon ve personel — kim sorumlu, hangi yetkinlikte, hangi eğitimle.
- Büyük kaza tehlikelerinin belirlenmesi ve değerlendirilmesi — sistematik yöntemle, kayıtla.
- İşletme kontrolü — güvenli işletme talimatları, bakım, iş izinleri, yüklenici kontrolü.
- Değişikliklerin yönetimi — tesiste, süreçte ya da depolamada yapılan değişikliğin önceden değerlendirilmesi.
- Acil durumlar için planlama — senaryolar, plan, tatbikat.
- Başarımın izlenmesi — hedeflerin ve göstergelerin ölçülmesi, olay ve ramak kalaların değerlendirilmesi.
- Denetim ve gözden geçirme — sistemin düzenli aralıklarla sınanması ve üst yönetimce gözden geçirilmesi.
En zayıf halka: değişiklik yönetimi
Büyük kazaların önemli bir bölümünün arkasında, güvenlik açısından değerlendirilmemiş bir değişiklik vardır: farklı bir contaya geçilmesi, bir hattın geçici olarak bağlanması, bir alarmın “şimdilik” devre dışı bırakılması. Değişiklik yönetimi bu yüzden bir formalite değil, sistemin taşıyıcı kolonudur.
Mevcut yönetim sistemiyle ilişkisi
Kuruluşta ISO 45001 ya da ISO 14001 yürüyorsa, GYS bunların yerine geçmez ama onlarla bütünleştirilebilir: doküman kontrolü, iç denetim, düzeltici faaliyet ve yönetimin gözden geçirmesi ortak yürüyebilir. Ortak yürütmenin şartı, büyük kaza tehlikelerine özgü unsurların genel sistemin içinde görünür kalmasıdır.
Denetimde neye bakılır
Yedi unsurun her biri için “yazılı mı” değil, “işliyor mu” sorulur: bir değişikliğin dosyası, bir tatbikatın raporu, bir ramak kalanın kapanışı, bir iç denetimin bulgusu istenir. Belgesi olup örneği olmayan unsur, kurulmamış sayılır.