Hesap
Risk skoru = Olasılık (1–5) × Şiddet (1–5) — sonuç 1 ile 25 arasındadır. Yöntemin yaygınlığı basitliğinden gelir: iki soru sorulur, tek bir sayı çıkar.
Söylenmesi gereken şey: bantlar normatif değildir
Bu yöntemde en çok atlanan gerçek şudur — bant sınırları için uluslararası normatif bir kaynak yoktur. “15 üzeri yüksek risktir” gibi cümleler bir standarttan değil, ticari rehberlerden gelir ve rehberler birbiriyle çelişir. Ölçek tanımları da (olasılık 3 ne demek?) kuruluşa bırakılmıştır.
O hâlde ne yapılır
- Ölçek tanımları yazılır: her puanın karşılığı somut bir ifadeyle tanımlanır (“yılda birden fazla beklenir”, “kalıcı iş göremezlik”).
- Bantlar kuruluşun büyüklüğüne ve faaliyet karmaşıklığına göre kurulur.
- Bantlar üst yönetimce onaylanır — çünkü “kabul edilebilir risk” bir mühendislik değil bir yönetim kararıdır.
- Karar belgelenir ve periyodik olarak gözden geçirilir.
Matrisin bilinen zayıflığı
Çarpımsal matriste farklı hücreler aynı skoru verir: 5×1 ile 1×5 aynı sayıdır ama biri “nadir ama ölümcül”, öteki “sık ama önemsiz”dir. İkisini aynı sıraya koyan bir liste, ölümcül olanı gözden kaçırır. Bu yüzden şiddeti yüksek satırlar skorlarından bağımsız olarak ayrıca değerlendirilir.
Yöntem seçimi
Matris tehlike taraması için hızlıdır; süreç güvenliği, ergonomi ve kimyasala maruz kalma gibi alanlarda ise kendi yöntemleri vardır ve matris onların yerine geçmez.