Kod ne anlatır
NACE, ekonomik faaliyetlerin ortak sınıflandırmasıdır. Türkiye'de iş yeri tescil kayıtları bu sınıflandırmanın altı haneli hâliyle tutulur. Kodun ilk iki hanesi faaliyetin bölümünü, sonraki haneler grup ve sınıfını, son iki hane ise ulusal düzeydeki ayrımı gösterir.
| Kod | Faaliyet | Tehlike sınıfı |
|---|---|---|
| 05.10.00 | Taş kömürü madenciliği | Çok tehlikeli |
| 20.11.01 | Sanayi gazları imalatı | Çok tehlikeli |
| 41.00.01 | İkamet amaçlı binaların inşaatı (ahşap binalar hariç) | Çok tehlikeli |
| 47.11.01 | Bakkal ve marketlerde yapılan perakende ticaret | Az tehlikeli |
İSG'de neden bu kadar önemli
İş Yeri Tehlike Sınıfları Tebliği'nin Ek-1 listesi, faaliyet kodlarının karşısına tehlike sınıfını yazar. Yani kod, tek başına bir istatistik etiketi değildir; iş yerinin İSG yükümlülüklerinin çıkış noktasıdır. Uzman ve hekim süresi, risk değerlendirmesinin yenilenme aralığı, eğitim saati, acil durum ekiplerinin kişi sayısı ve ilk yardımcı oranı hep bu sınıftan türer.
Elimizdeki liste tebliğin kendi ekinden alınmıştır: 2.142 altı haneli kodun 898'i az tehlikeli, 888'i tehlikeli, 356'sı çok tehlikelidir. Listede ayrıca 1.049 üst kademe satırı (bölüm, kısım, grup, sınıf) ve mülga işaretli 20 kod yer alır; iş yeri tescili altı haneli kodla yapıldığı için sorguya yalnızca altı haneli kodlar alınır.
Kod nerede yazılıdır
İş yerinin faaliyet kodu SGK iş yeri tescil kaydında bulunur; iş yeri bildirgesi ve tescil yazısı aynı kodu taşır. Aynı bölüme ait kodlar ilk iki hanede birleşir: 41, 42 ve 43 numaralı bölümler inşaatı, 05'ten 09'a kadar olan bölümler madenciliği anlatır. Bu yüzden kodun ilk iki hanesi faaliyetin ailesini, tamamı ise tehlike sınıfını verir.
Sık karıştırılan üç nokta
- Kod, sektörün adı değildir. Aynı sektör başlığı altında farklı sınıflar bulunabilir: 47 numaralı perakende ticaret bölümündeki 177 kodun 161'i az tehlikeliyken 2'si çok tehlikelidir.
- Kod, asıl işi anlatmalıdır. Tebliğ md. 2/1 uyarınca sınıf, iş yerinde yürütülen asıl işe göre belirlenir; birden fazla asıl iş varsa yüksek olan sınıf uygulanır.
- Kod değişirse yükümlülük değişir. Faaliyet değişikliği en geç bir ay içinde Bakanlığa bildirilir; sınıf değişirse gerekler 90 gün içinde tamamlanır.
Kodunuzu tehlike sınıfı sorgusuna yazarak sınıfını görebilir, aynı bölümdeki kodların dağılımını sektör sayfalarında inceleyebilirsiniz.