Mantığı
HAZOP, “bu sistem ne yapmak için tasarlandı?” sorusuyla başlar ve ardından tasarım niyetinden sapmaları sistematik olarak sorgular. Süreç düğümlere bölünür; her düğümde kılavuz sözcükler kullanılarak sapmalar üretilir:
- akış yok / az akış / fazla akış / ters akış,
- fazla basınç / az basınç,
- fazla sıcaklık / az sıcaklık,
- yanlış madde, yanlış derişim, kirlilik,
- bakım, devreye alma ve durdurma hâlleri.
Her sapma için dört sütun
Neden — Sonuç — Mevcut koruma — Öneri. Dördüncü sütun boşsa üçüncü sütun yeterli görülmüş demektir; bu da bir karardır ve gerekçesi yazılır.
Ne zaman kullanılır
- yeni tesis ya da hat tasarımında, devreye almadan önce,
- süreçte önemli bir değişiklik yapılırken (değişiklik yönetiminin girdisi),
- mevcut tesiste periyodik yeniden değerlendirmede,
- bir olaydan sonra, aynı sapmanın başka yerde de mümkün olup olmadığını görmek için.
Ekip olmadan olmaz
HAZOP bir kişinin masa başında yapabileceği bir iş değildir. Süreci bilen işletme personeli, tasarımı bilen mühendis, bakım ve İSG birlikte oturur; kolaylaştırıcı yöntemin uygulanmasını yürütür. Tek kişinin doldurduğu bir HAZOP tablosu, biçimi doğru ama işlevi olmayan bir belgedir.
Çıktısı nereye gider
Öneriler bir eylem listesine dönüşür ve terminlenir. Ayrıca papyon analizinin ve koruma katmanı analizinin girdisi olur: HAZOP hangi senaryonun mümkün olduğunu söyler, ötekiler o senaryoya karşı kaç katman durduğunu.