Yöntem ve yönetim sistemi

LOPA (koruma katmanı analizi) nedir?

Başlatıcı olayın sıklığı, her bağımsız koruma katmanının talep hâlindeki başarısızlık olasılığıyla çarpılır; çıkan sayı senaryonun azaltılmış sıklığıdır. Bu sayı katlanılabilir risk ölçütünü aşıyorsa katman eklenir ve gerekli emniyet bütünlük seviyesi buradan türetilir. Bir katmanın katman sayılabilmesi için etkili, özgül, bağımsız, güvenilir ve denetlenebilir olması gerekir.

Hesap

Azaltılmış sıklık = Başlatıcı olay sıklığı × (her bağımsız koruma katmanının başarısızlık olasılığı) × (koşullu değiştiriciler)

Sonuç, senaryonun yılda kaç kez beklendiğidir. Bu sayı, kuruluşun katlanılabilir risk ölçütüyle karşılaştırılır.

Katman sayılmanın beş şartı

  1. Etkili — senaryoyu en az on kat azaltabilmeli.
  2. Özgül — o senaryoya karşı çalışmalı.
  3. Bağımsız — başlatıcı olaydan ve diğer katmanlardan bağımsız olmalı.
  4. Güvenilir — talep hâlinde çalışacağı gösterilebilmeli.
  5. Denetlenebilir — sınanabilmeli ve kaydı tutulabilmeli.

Kritik bir kural: aynı temel kontrol sisteminin içinde yalnız bir katman kredilendirilebilir. Aynı sistemin iki farklı fonksiyonunu iki bağımsız katman saymak, hesabı olduğundan güvenli gösterir.

Sonuçtan emniyet bütünlük seviyesine

Azaltılmış sıklık ölçütü aşıyorsa aradaki fark, gereken risk azaltma çarpanını verir; bu çarpan da emniyet enstrümanlı fonksiyonun bütünlük seviyesini belirler. Katmanların başarısızlık olasılığı düştükçe gereken seviye yükselir.

Yöntemin sınırı

LOPA yarı sayısaldır: girdiler tipik değerlerden alınır. Bu yüzden kullanılan her değerin kaynağı yazılmalıdır; kaynağı olmayan bir olasılık, hesabı bilimsel gösteren ama doğrulanamayan bir sayıdır. Senaryolar da genellikle HAZOP'tan gelir — LOPA tehlike tanımlama yöntemi değildir, tanımlanmış bir senaryoyu değerlendirir.

Nerede kullanılır

Süreç güvenliğinde, özellikle kimya, petrokimya ve enerji tesislerinde; bir senaryoya karşı kaç bağımsız katman gerektiğini gerekçelendirmek ve emniyet fonksiyonlarının seviyesini belirlemek için.

Bu konuyu Optifora'da yönetin

Optifora tek bir program değil, modüllerden kurulan bir uyum platformudur. Hangi modülün bugün hazır, hangisinin yol haritasında olduğu katalogda yazılıdır.

Optifora'yı tanıyın