Üç ayak
- Standardı bilmek — maddelerin ne istediğini, hangi kanıtın o şartı karşıladığını.
- Tetkik tekniğini bilmek — soru sorma, kanıt toplama, örnekleme, bulgu yazma, çatışmayı yönetme.
- İşi anlamak — tetkik edilen sürecin nasıl yürüdüğünü, tipik risklerini ve kısayollarını.
Üçüncü ayak neden en çok atlanır
İlk iki ayak eğitimle kazanılır ve belgesi vardır; üçüncüsü zaman ister. Bu yüzden yetkinlik değerlendirmesi çoğu zaman “eğitim aldı” satırında durur. Sonuç, biçimsel bulgular üreten ama sistemin gerçek zayıflığına dokunmayan tetkiklerdir.
Yetkinlik nasıl geliştirilir
- deneyimli bir tetkikçinin yanında gözlemci olarak katılmak,
- ilk tetkikleri gözetim altında yürütmek,
- tetkik sonrası geri bildirim: bulgu yazımı, süre yönetimi, görüşme tekniği,
- alan değiştirmek — hep aynı birimi tetkik eden kişi zamanla o birimin gözüyle bakar.
Değerlendirme kaydı
Kimin hangi alanda tetkik yapabileceği yazılı olmalıdır. “Herkes her yeri tetkik eder” düzeni, yetkinliği tesadüfe bırakır ve tetkikin kalitesini tetkikçiden tetkikçiye değiştirir.
Teknik uzman
Tetkikçinin bilmediği bir teknik alan varsa (patlamadan korunma, basınçlı kap, kimyasal süreç), ekibe teknik uzman katılır. Teknik uzman tetkikçi değildir; bulgu yazmaz, tetkikçiye o alanı anlatır.