Mevzuattaki tanım
Ramak kala olay, İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin 4. maddesinde "iş yerinde meydana gelen; çalışan, iş yeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olduğu hâlde zarara uğratmayan olay" olarak tanımlanır. Belirleyici olan sonuç değil potansiyeldir: kimse yaralanmasa, hiçbir ekipman zarar görmese bile olay ramak kaladır.
İş kazasından farkı
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 3. maddesine göre iş kazası, iş yerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme sebebiyet veren ya da vücut bütünlüğünü ruhen veya bedenen engelli hâle getiren olaydır. Ramak kalada bu sonuçların hiçbiri doğmamıştır; olay zincirinin son halkası eksik kaldığı için zarar oluşmamıştır. Kayıt bu yüzden, bedeli henüz ödenmemiş bir iş kazası gibi okunur.
İşverenin yükümlülüğü
Kanunun 14. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi; iş yerinde meydana gelen ancak yaralanma veya ölüme neden olmadığı hâlde iş yeri ya da iş ekipmanının zarara uğramasına yol açan veya zarara uğratma potansiyeli olan olayların incelenmesini ve bunlarla ilgili raporların düzenlenmesini işverene yükler. İş kazasında olduğu gibi üç iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirim şartı aranmaz; yükümlülük inceleme ve raporlamadır. Ramak kala olay kayıtları aynı zamanda risk değerlendirmesinin girdileri arasında sayılır; iş kazası, meslek hastalığı veya ramak kala olay meydana gelmesi risk değerlendirmesinin yenilenmesini gerektiren hâllerdendir.
Neden kayıt tutulur
Kaza sayısı geriden gelen bir göstergedir, olay olduktan sonra ölçülür. Ramak kala kaydı ise kimse zarar görmeden önce kontrol katmanındaki boşluğu gösterir. Kaydın işe yaraması için üç şey gerekir: bildirimin kolay olması, olayın nedenine kadar incelenmesi ve alınan aksiyonun kapanışının takip edilmesi. Bildirimi cezalandıran bir düzende sayı düşer, risk düşmez.
Optifora'da nerede
Ramak kala, tehlikeli durum, iş kazası ve meslek hastalığı kaydı Optifora'nın "Olay ve uygunsuzluk" modülünün kapsamındadır. Bu modül bugün yazılmış değildir; modül kataloğunda yol haritasında görünür ve katalogdaki durum etiketleri ürünün kendi envanterinden gelir. Terimin İngilizce karşılığı ve yakın terimler için İSG sözlüğüne bakabilirsiniz.